|
İÇİNDEKİLER
SUNUŞ V
ÖNSÖZ VII
KISALTMALAR IX
GİRİŞ 1
BİRİNCİ BÖLÜM
AFYONKARAHİSAR KÜLLİYELERİ
I. GEDİK AHMET PAŞA KÜLLİYESİ 9
A) Gedik Ahmet Paşa Camii 12
B) Gedik Ahmet Paşa İmârethânesi 18
C) Gedik Ahmet Paşa Tâbhâneleri 19
D) Gedik Ahmet Paşa Mektebi 20
E) Gedik Ahmet Paşa Medresesi 21
F) Gedik Ahmet Paşa (Hersekzâde Ahmet Paşa) Kütüphanesi 24
G) Gedik Ahmet Paşa Hamamı 25
Ğ) Gedik Ahmet Paşa (İmaret) Kervansarayı 29
H) Gedik Ahmet Paşa Külliyesi ile İlgili Vakıflar 30
1) Gedik Ahmet Paşa Evk?fı 30
2) Ayas Bey Vakfı 39
3) Müderris Süleyman Efendi Vakfı 42
4) Nebe' Sûresi Okunması İçin Para Vakfı 43
5) Sâliha Hâtun Vakfı 43
6) Hacı Hasan Kızı Emine Vakfı 43
7)Bahcivan Kemaloğlu Seyyid İbrahim Ağa Vakfı 43
II. KASIM PAŞA KÜLLİYESİ 43
A) Kasım Paşa (Mısrî) Camii 43
B) Kasım Paşa Hamamı (Alaca Hamam) 45
C) Külliye ile İlgili Vakıflar 47
1) Kasım Paşa Evkâfı 47
2) Usta Ayas Mimâr Vakfı 53
3) Rahîme Hâtun Vakfı 55
4) Hacı Hanîfe Hanım Vakfı 55
5) Şehreküstü Camii'nin Evkâfı 56
III. UMUR BEY KÜLLİYESİ 56
A) Umur Bey (Paşa) Camii 56
B) Umur Bey Hamamı 58
C) Umur Bey Hanı (Kervansarayı) 58
D) Umur Bey Medresesi (Alaca Medrese) 59
Alaca Medrese Evkâfı 59
E) Umur Bey Külliyesi ile İlgili Diğer Vakıflar 62
1) Timurtaş Oğlu Umur Bey Medresesi ve Cami-i Cedîd Vakfı 62
2) Ahmet Kızı Râziye Hanım Vakfı 68
3) Karahisâr-ı Sâhib Mütesellimi İbrahim Ağa Vakfı 69
4) Ahmet Kızı Havvâ Hâtun Vakfı 69
5) Musâhib-i Şehriyârî Kâimmakâmı Mehmet Ağa Vakfı 69
6) Asiye Hâtun Vakfı 69
7) İnebey oğlu Kara Veli Vakfı 69
8 Vezir Ebubekir Paşa Vakfı 70
9) Hacı Ramazan Vakfı 70
10) Tatar Hacı Ömer Bey Vakfı 70
IV. YENİ CAMİ (HACI BAKIOĞULLARI) KÜLLİYESİ 70
A) Yeni Cami (Câmi-i Cedîd) 70
B) Yeni Cami Mektebi 72
C) Yeni Cami (Abdi Çavuş) Medresesi 72
D) Yeni Cami Medresesi (Topçuzâde Mehmet Efendi) Kütüphanesi 73
E) Yeni Cami Muvakkithânesi 74
F) Yeni Cami Şadırvanı 74
G) Yeni Cami Külliyesi ile İlgili Vakıflar 74
1) Hacı Abdi Ağa Vakfı 74
2) Hacı Abdülbâki Ağa Vakfı 75
3) Abdülbâki Ağazâde Osman Ağa Vakfı 77
4) Hacı Abdülbakizâde İbrahim Bey Vakfı 78
5) Nerdübancızâde Emiş Hâtun Vakfı 78
İKİNCİ BÖLÜM
AFYONKARAHİSAR CAMİ VE MESCİTLERİ
I. ABDİ KADI (DÂÎ RECEP-KÜÇÜK İMAMOĞLU) MESCİDİ 82
A) Mescidin Tarihçesi 82
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 83
1) Hacı Ali oğlu İsmail Efendi Vakfı 83
2) Demirci Hacı Mehmet Ağa Vakfı 84
II. ABDURRAHİM EFENDİ CAMİİ 84
A) Caminin Tarihçesi 84
B) Cami ile İlgili Vakıflar 85
1) Mevlânâ Alâeddin Oğlu Mevlânâ Şeyh Abdurrahim Vakfı 85
2) Abdurrahim Efendi Camii Müezzinine Şart Koşulan Para Vakfı 94
3) Şeyh Abdurrahim Efendi Camii Çerâğ Akçesi Vakfı 94
4) Hacı Ramazan Vakfı 95
5) Kılıçoğlu Murat Vakfı 95
6) Aynî Hâtun Vakfı (Birinci) 95
7) Aynî Hâtun Vakfı (İkinci) 95
8) Nalband Hacı İbrahim Ağa Vakfı 95
9) Tatar Hacı Ömer Bey Vakfı 96
10) Demirci Hacı Mehmet Ağa Vakfı 96
11) Para Vakfı 96
III. ADEYZE CAMİİ 97
A) Caminin Tarihçesi 97
B) Cami ile İlgili Vakıflar 97
1) Ayşe Hanım Vakfı 97
2) Sarı Hacı Ali Ağazâde Hacı Salih Vakfı 98
3) Cemal Nur Kadın Vakfı 98
4) Tabakoğlu Mehmet Ağa Vakfı 98
5) Hacı Hamzazâde Hacı Ali Vakfı 99
6) İne Hâtun Vakfı 99
7) Fatma Hanım Vakfı 99
8) Vakıf Görevlileri 99
IV. AHMET AĞA MESCİDİ 99
A) Mescidin Tarihçesi 99
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 100
Mütesellim Ahmet Ağa Vakfı 100
V. AKMESCİT CAMİİ 100
A) Caminin Tarihçesi 100
B) Camii ile İlgili Vakıflar 100
1) Akmescit Mahallesi Mescidi Vakfı 102
2) Hacı Hamza Vakfı 103
3) Akmescit Camii Vakfı 104
4) Ahmet Ağa Kızı Rabiş Hâtun Vakfı 106
VI. AKSARAYLI (NAKİLCİ) CAMİİ 106
A) Caminin Tarihçesi 106
B) Cami ile İlgili Vakıflar 106
VII ARAPMESCİDİ (MUSLİHÜDDİN MISRÎ CAMİİ) 107
A) Mescidin Tarihçesi 107
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 109
1) Arap Mescit Evkâfı 109
2) Muslihüddin Mısrî Vakfı 109
3) Fâtıma Hâtun Vakfı 111
4) Ümmühânî Vakfı 112
VIII. ARASTA (GERMİYANLAR) MESCİDİ 112
A) Mescidin Tarihçesi 112
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 113
1) Ali Oğlu Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı'ndan Hisse 113
2) Boğa Ahmetzâde Hacı Ahmet Efendi Vakfı 114
IX. AYAK TEKKE CAMİİ 115
A) Caminin Tarihçesi 115
B) Cami ile İlgili Vakıflar 116
1) Ak Osmanzâde Hacı Hüseyin Efendi Vakfı 116
2) Mıllıkoğlu Hacı Hüseyin Vakfı'ndan Hisse 116
X. AYAS DEDE MESCİDİ 117
XI. AYNÎ OĞLU MESCİDİ (CAMİİ) 118
A) Mescidin Tarihçesi 118
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 118
1) Berber Zebil Oğlu Ali Vakfı 118
2) Hacı Halil Kızı Şerife Vakfı 118
XII BELMESCİT (GÖKÇE CAMİİ) 119
A) Caminin Tarihçesi 119
B) Cami ile İlgili Vakıflar 119
Belmescidi Vakfı 119
XIII. BURMALI CAMİİ 120
A) Caminin Tarihçesi 120
B) Cami ile İlgili Vakıflar 121
1) Râziye Hâtun Vakfı 121
2) Nalband Hacı İsmail Ağa Vakfı 121
XIV ÇAVUŞBAŞ CAMİİ 122
A) Caminin Tarihçesi 122
B) Cami ile İlgili Vakıflar 123
1) Mustafa Ağa (Çavuşbaşı) Vakfı 123
2) Kâmile Kadıncık Vakfı 124
3) Kara Çavuş Vakfı 124
4) Muytab Ustazâde Fâtıma Hanım Vakfı 125
5) Âlime Kadın Vakfı (Birinci) 125
6) Âlime Kadın Vakfı (İkinci) 126
7) Hacı Hüseyin, Cemile Hanım, Ayşe ve Âlime Hanım Vakıfları 126
8) Vakıf Mütevellileri 128
9) Vakıfla İlgili Diğer Görevliler 129
XV. CEMÂLEDDİN EFENDİ MESCİDİ 129
XVI. DAMCI EFENDİ MESCİDİ 129
XVII. DEMİROĞLU MESCİDİ 130
XVIII. EFECİK MESCİDİ (BAŞ ÇEŞME CAMİİ) 130
A) Caminin Tarihçesi 130
B) Cami ile İlgili Vakıflar 131
1) Efecik Mescidi Vakfı 131
2) Hacı Hüseyin, Cemile Hanım, Ayşe ve Âlime Hanım Vakıfları 131
3) Kavasoğlu Molla Ebubekir Vakfı 131
4) Cami ile İlgili Vakıfların Diğer Gelirleri 132
5) Vakıf Görevlileri 132
XIX. FAKİH PAŞA (CÜRCANİ, İSHAK FAKİH, MAHKEME) MESCİDİ 133
A) Caminin Tarihçesi 133
B) Cami ile İlgili Vakıflar 134
1) Fakih Paşa Mescidi Vakfı 134
2) Oğullu Hâtun ve İclâl Hâtun Vakfı 134
3) Ahmet Vakfı 134
4) Hallâciye Hâtun Vakfı 134
5) Emine Hâtun Vakfı 135
6) Molla Kasım Vakfı 136
7) Zâhide Hâtun Vakfı 136
8) Balıkesirli Hüseyin Vakfı 136
9) Ayşe Hanım Vakfı 136
10) Cami ile İlgili Vakıfların Gelirleri 136
11) Cami ile İlgili Vakıf Görevlileri 137
XX. HACI ABDİ ÇELEBİ MESCİDİ 138
A) Mescidin Tarihçesi 138
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 138
Hacı Abdi Çelebi Mescidi Vakfı 138
XXI. HACI AHMET CAMİİ 139
XXII. HACI ÂŞIK (FEYZİYYE, DİLAVER MEHMET PAŞA) MESCİDİ 139
A) Mescidin Tarihçesi 139
B) Cami ile İlgili Vakıflar 140
1) Dilaver Mehmet Paşa Vakfı 140
2) Turunçzâde Ali Bey Vakfı'ndan Hacı Âşık Efendi'nin Hankâhı'na Hisse 141
XXIII. HACI DÂNİŞMEND MESCİDİ 141
A) Mescidin Tarihçesi 141
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 141
Hacı Dânişmend Mescidi Vakfı 141
XXIV. HACI EVTAL (KABAKLI) MESCİDİ 142
A) Caminin Tarihçesi 142
B) Cami ile İlgili Vakıflar 142
XXV. HACI İSA MESCİDİ 143
A) Mescidin Tarihçesi 143
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 143
Pîrî Vakfı 143
XXVI. HACI MAHMUT CAMİİ 143
A) Caminin Tarihçesi 143
B) Cami ile İlgili Vakıflar 144
XXVII. HACI MUSTAFA MESCİDİ (CAMİİ) 145
A) Caminin Tarihçesi 145
B) Cami ile İlgili Vakıflar 145
1) Hatice Hâtun Vakfı 145
2) Para Vakfı 146
XXVIII. HACI NASUH MESCİDİ 146
A) Mescidin Tarihçesi 146
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 146
Hamza Beyzâde Hacı Ebu Bekir Efendi Vakfı 146
XXIX. HACI NUH CAMİİ 147
XXX. HACI YAHYA MESCİDİ (HACI FEYZULLAH CAMİİ) 148
A) Caminin Tarihçesi 148
B) Cami ile İlgili Vakıflar 148
1) Hacı Yahya Vakfı 148
2) Hacı Feyzullah Vakfı 149
3) Âbide Hâtun Vakfı 149
4) İbrahim Vakfı 149
5) Rukiye Hâtun Vakfı 149
6) Kandilcizâde Hacı Ahmet Ağa Vakfı 149
7) Havva Hâtun Vakfı 149
8) Cami ile İlgili Vakıf Görevlileri 150
XXXI. HAMZA BEYZÂDE MESCİDİ 150
A) Mescidin Tarihçesi 150
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 150
Turunçzâde Ali Bey Vakfı 150
XXXII. HASAN DEDE MESCİDİ 151
XXXIII. HOCABEY CAMİİ (ULU CAMİ, CÂMİ-İ KEBÎR) 151
A) Caminin Tarihçesi 151
B) Cami ile İlgili Vakıflar 154
1) Hocabey Camii Vakfı 154
2) Câmi-i Kebîr Minberi Vakfı 154
3) Altıparmak Süleyman Vakfı 155
4) Çivi-kavukoğlu Hacı Kamil Ağa Vakfı 155
5) Cami ile İlgili Vakıfların Görevlileri 156
XXXIV. HOŞKADEM MESCİDİ 158
A) Mescidin Tarihçesi 158
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 158
Hoşkadem Mescidi Vakfı 158
XXXV. İBİK (BEDRİK MAHALLESİ, AKOSMANOĞLU) MESCİDİ 158
A) Caminin Tarihçesi 158
B) Cami ile İlgili Vakıflar 159
XXXVI. İMAD DEDE (GÜDÜK MİNARE, KEÇEPAZARI, ÖKSÜZCE) CAMİİ 162
A) Caminin Tarihçesi 162
B) Cami ve Mescit ile İlgili Vakıflar 163
1) Zâviyeli Mescit Olarak Kullanılırken Kurulan Vakıflar 163
2) Camiye Dönüştürüldükten Sonra Kurulan Vakıflar 165
XXXVII. KÂBE (ÇAVUŞZÂDE) MESCİDİ 172
A) Mescidin Tarihçesi 172
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 173
1) Çavuşzâde Mescidi Vakfı 173
2) Rahîme Hanım Vakfı 173
3) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 173
4) Râziye Hâtun Vakfı 174
5) Mescit ve Cami ile İlgili Vakıfların Görevlileri 174
XXXVIII. KADI ABDULLAH (GERDAN SÜNDÜREN) CAMİİ 174
A) Caminin Tarihçesi 174
B) Cami ile İlgili Vakıflar 175
1) Hamza Oğlu Abdullah Vakfı (Birinci) 175
2) Hamza Oğlu Abdullah Vakfı (İkinci ) 176
3) Cami ile İlgili Vakıfların Muhtelif Gelirleri 177
4) Cami ile İlgili Vakıfların Görevlileri 177
XXXIX. KADI ALÂEDİN MESCİDİ 177
A) Mescidin Tarihçesi 177
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 177
1) Kadı Alâedden Vakfı 177
2) Çavuş Mehmet Vakfı 177
XL. KÂHİL CAMİİ 178
A) Caminin Tarihçesi 178
B) Cami ile İlgili Vakıflar 178
1) Kâhil Mahallesi Mescidi Evkâfı 178
2) Rahime Hanım Vakfı 180
3) Emine Hanım Vakfı 180
4) Âlime Kadın Vakfı 180
5) Fâtıma Hâtun Vakfı 180
6) Nerdübancızâde Emiş Hâtun Vakfı 180
7) Hacı Mehmet Ağa Vakfı 180
8) Şerîfe Hâtun Vakfı 180
XLI. KALE MESCİDİ 181
XLII KALEDİBİ MESCİDİ 182
XLIII. KARAKATİP MESCİDİ 182
A) Caminin Tarihçesi 182
B) Karakatip Mescidi ile İlgili Vakıflar 182
1) Karakatip Mescidi Vakfı 182
2) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 183
3) Çivi-Kavukoğlu Hacı Kamil Ağa Vakfı'ndan Hisse 183
XLIV. KARAMAN MESCİDİ (CAMİİ) 183
A) Caminin Tarihçesi 183
B) Cami ile İlgili Vakıflar 184
1) Hacı Ramazan Vakfı 184
2) Hatice Hâtun Vakfı 184
3) Cami ile İlgili Vakıf Gelirleri 184
4) Camide Görev Yapan İmamlar 184
XLV. KARAMANOĞLU(KAYADİBİ) MESCİDİ 185
XLVI. KESİKBAŞ SULTAN (AZİZİYE) CAMİİ 185
A) Caminin Tarihçesi 185
B) Kesikbaş Sultan (Aziziye) Camii İle İlgili Vakıflar 187
1) Attar Hacı Mehmet Ağa Vakfı (Birinci) 187
2) Attar Hacı Mehmet Ağa Vakfı (İkinci) 187
3) Attar Hacı Mehmet Ağa Vakfı (Üçüncü) 188
4) Postnişin İsmail Hakkı Efendi Vakfı 189
5) Vakıflarla İlgili Olarak Tespit Edilebilen Bazı Görevliler 189
XLVII. KIRKLAR MAKAMI (DOĞANCI MAHALLESİ MESCİDİ) 190
A) Caminin Tarihçesi 190
B) Cami ile İlgili Vakıflar 190
1) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 190
2) Boğa Ahmetzâde Hacı Ahmet Efendi Vakfı'ndan Hisse 191
XLVIII. KUBBELİ MESCİT 191
A) Mescidin Tarihçesi 191
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 193
Kubbeli Mescit Vakfı 193
XLIX. KURRÂ CAMİİ 194
A) Caminin Tarihçesi 194
B) Cami ile İlgili Vakıflar 195
1) Emine Hanım Vakfı 195
2) Hacı Hâfız Mehmet, Kalpaklıoğlu Ali ve Küçük Hacı Ömer Vakfı 195
3) Hatice Hâtun Vasiyeti 195
4) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı'ndan Hisse 195
5) Boğa Ahmetzâde Hacı Ahmet Efendi Vakfı 195
6) Muratzâde Efendi Vakfı 196
7) Kurrâ Camii'nde Şeyh Esad Efendi Kürsüsü'ne Vakıf 196
8) Ayşe Hanım Vakfı 196
9) Hacı Abdi Vakfı 197
10) Kurrâ Camii Kandillerine Vakıf 197
11) Kurrâ Camii ile İlgili Vakıfların Gelirleri 197
12) Kurrâ Camii ile İlgili Vakıfların Görevlileri 198
L. KUYULU MESCİDİ (CAMİİ) 199
A) Caminin Tarihçesi 199
B) Cami ile İlgili Vakıflar 200
1) Ardıç Mahallesi Mescidi Evkâfı 200
2) Hacı İlyas oğlu Hüseyin Vakfı 200
3) Alime Hâtun Vakfı 200
4) Demirci Hacı Mehmet Ağa'nın Vasiyeti Vakfı 201
5) Cami ile İlgili Vakıfların Görevlileri 201
LI. MEVLEVÎ CAMİİ (KARAHİSAR-I SÂHİB, SULTAN DÎVÂNÎ MEVLEVÎHÂNESİ) 202
A) Caminin Tarihçesi 202
B) Mevlevîhâne'nin Konumu ve Mimari Özellikleri 204
1) Ana Mekan 204
2) Diğer Birimler 207
C) Mevlevîhâne'nin Post-nişînleri 208
D) Afyonkarahisar Mevlevîhânesi ile İlgili Vakıflar 209
1) Germiyan Alişîr oğlu Yakup Han yahut Sultan Dîvânî Mehmet Efendi Vakfı 209
2) Cizye Geliri Vakfı 209
3) Mevlevîhâne ve Mescit Vakfı 209
4) Müfdî Beşe Vakfı 210
5) İsmihan Vakfı 210
6) Hacı Ahmet Ağa Vakfı 210
7) Şeyh Ahmet Kemâleddin Çelebi Vakfı 210
8) Münîre Hanım Vakfı 211
9) Münîre Hanım, Şeyh Celâleddin Çelebi, Sadreddin Çelebi, Ferruh Çelebi, Güneş Hanım, Zehrâ Hanım ve Kasım Bey Vakfı 211
10) Turunçzâde Ali Bey Vakfı'ndan Dîvânî Mehmet Efendi Türbesine Hisse 211
11) Turunçzâde Mustafa Ağa Vakfı'ndan Dîvânî Mehmet Efendi Vakfı'na Hisse 213
12) Râbia Hanım Vakfı 213
13) Fâtıma Hanım Vakfı 213
XLII. MOLLAZÂDE MESCİDİ 213
A) Caminin Tarihçesi 213
B) Cami ile İlgili Vakıflar 213
Mollazâde Mescidi Evkâfı 213
LIII. MÜFTÜ HANI MESCİDİ 214
LIV. NUR MEHMET EFENDİ MESCİDİ 214
LV. OTPAZARI (HACI İSMAİL) MESCİDİ (CAMİİ) 215
A) Caminin Tarihçesi 215
B) Cami ile İlgili Vakıflar 216
1) Hacı İsmâil Mescidi Vakfı 216
2) Felezâde Süleyman Çavuş Vakfı 217
3) Rahime Hanım Vakfı 221
4) Hacı Hasan Vakfı 221
5) Emîne Hâtun Vakfı 221
6) Fâtıma Hâtun Vakfı 222
7) Yeğen Hasan Ağa Vakfı 222
8) Hacı Hâtun Vakfı 222
9) Hacı Süleyman Vakfı 222
10) Emine Hatun Vakfı 223
11) Fâtıma Hâtun Vakfı 223
12) Hacı Sefer Vakfı 223
13) Hacı Ramazan Vakfı 223
14) Bayrakdaroğlu Hüseyin Ağa Vakfı 223
15) Genelizâde Hacı Arif Ağa Vakfı 224
16) Demirci Hacı Mehmet Ağa Vakfı 225
17) Karahisar Naibi Şerif Mustafa Efendi Vakfı 225
18) Mehmet Çavuş Vakfı 225
19) Bosnalı Hacı İbrahim Ağa Vakfı 225
20) Zarîfe Hâtun Vakfi 225
21) Şaban oğlu Esgâzî'nin Vasiyeti 225
22) Cami ve Mescit Vakıflarıyla İlgili Görevliler 226
LVI. PÎRÎ MESCİDİ 228
A) Mescidin Tarihçesi 228
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 228
Pîrî Mescidi Vakfı 228
LVII. RAHMİ EFENDİ MESCİDİ 228
LVIII. RAMAZAN ÇELEBİ MESCİDİ 228
LIX. SEBÎL MESCİDİ 229
LX. SEYYİD HACI ALİ CAMİİ 229
A) Caminin Tarihçesi 229
B) Cami ile İlgili Vakıflar 229
Seyyid Hacı Ali Ağa Vakfı 229
LXI. SİNAN HALÎFE-ESEN BEY MESCİDİ 229
A) Caminin Tarihçesi 229
B) Cami ile İlgili Vakıflar 230
1) Sinan Halife Vakfı 230
2) Vezir Ebu Bekir Paşa Vakfı 230
LXII. SİNAN PAŞA (HACI ÖMER) CAMİİ 232
A) Caminin Tarihçesi 232
B) Cami ile İlgili Vakıflar 233
1) Sinan Paşa Mescidi Vakfı 233
2) Nerdübancızâde Emiş Hâtun Vakfı 233
3) Emine Hanım Vakfı 234
4) Vakıf Görevlileri 234
LXIII. SÜLÜM CAMİİ 234
A) Caminin Tarihçesi 234
B) Cami ile İlgili Vakıflar 134
Demirci Hacı Mehmet Ağa Vakfı 135
LXIV. SÜT DEDE (SİYAH SULTAN) MESCİDİ 135
LXV. ŞEHRE KÜSTÜ (NUREDDİN EFENDİ) CAMİİ 236
LXVI. ŞEYH BABA YUSUF MESCİDİ (CAMİİ) 236
A) Mescidin Tarihçesi 236
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 237
Şeyh Baba Yusuf Mescidi Vakfı 237
LXVII. TÂC-AHMET (TAHTALI) MESCİDİ 237
A) Mescidin Tarihçesi 237
B) Mescit ile İlgili Vakıflar 238
1) Tâc Ahmet Mescidi Evkâfı 238
2) Mescit ile İlgili Vakıfların Gelirleri Hakkındaki Diğer Bilgiler 240
3) Vakıf Görevlileri 240
LXVIII. YENİ MESCİT 240
LXIX. YONCAALTI (TEVFÎKİYYE) CAMİİ 241
A) Caminin Tarihçesi 241
B) Cami ile İlgili Vakıflar 243
1) Leblebici Sarı Seyyid Hacı Ahmet Ağa Vakfı 243
2) Boğa Ahmetzâde Hacı Ahmet Efendi Vakfı (Birinci) 244
3) Boğa Ahmetzâde Hacı Ahmet Efendi Vakfı (İkinci) 245
4) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı'ndan Hisse 246
5) Çivi-kavukoğlu Hacı Kamil Ağa Vakfı'ndan Hisse 246
6) Cami ile İlgili Vakıflara Ait Muhtelif Gelirler 246
7) Vakıf Görevlileri 247
LXX. YUKARI PAZAR MESCİDİ 247
A) Mescidin Tarihçesi 247
B) Mescit ile İlgili vakıflar 248
Yukarıpazar Mescidi Evkâfı 248
LXXI. YUSUF EFENDİ MESCİDİ (ATTAR) 249
LXXII. ZÜLÂLÎ CAMİİ 249
A) Caminin Tarihçesi 249
B) Cami ile İlgili Vakıflar 251
1) Zülâlî Efendi Mescidi Evkâfı 251
2) Hacı Hüseyin ve Eşi Cemile Hanım Vakfı 251
3) Terzi Sarı Mahmut Vakfı 251
4) Bektaş oğlu Dede Vakfı 252
5) Hacı İsmail Vakfı 252
6) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 252
7) Demirci Hacı Mehmet Ağa'nın Vasiyeti Vakfı 252
8) Akosmanzâde Hacı İzzet Efendi Vakfı 253
9) Akosmanzâde Hacı Hüseyin Efendi Vakfı 253
10) Vakıflarla İlgili Diğer Gelirler 253
11) Vakıf Görevlileri 253
LXXIII. ŞEHİR MERKEZİNDE BULUNAN CAMİ VE MESCİTLERİN LİSTELERİ 255
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
AFYONKARAHİSAR MEKTEP, MEDRESE VE DÂRÜ'L-KURRÂLARI
I. SIBYAN MEKTEPLERİ VE DÂRÜ'L-KURRÂLAR 261
A) Abdi Kadı Muallimhanesi ve Dârü'l-Kurrâsı 262
B) Cürcânî (Mahkeme) Mektebi 262
C) Çavuş (Çavuşbaşı) Muallimhânesi 262
D) Egeste Mahallesi Dârü'l-Kurrâ'sı 263
E) Felezâde Süleyman Çavuş Muallimhanesi 263
1) Muallimhanenin Tarihçesi 263
2) Muallimhane ile İlgili Vakıflar 264
F) Güdük Minare (Şişmanzâde Mehmet Ağa) Mektebi 264
G) Hacı Ahmet Ağa Mektebi 264
Ğ) Hacı Mehmet Ağa Mektebi 265
1) Mektebin Tarihçesi 265
2) Mektep ile İlgili Vakıflar 265
H) Hacı Mustafa Mektebi 265
I) Hayyâr Efendizâde Muallimhânesi 265
İ) Kadı Abdullah Efendi Mektebi (Talimhanesi) 266
J) Kâhil Mektebi 267
K) Kubbeli (Âişe Abla) Mektebi 267
1) Mektebin Tarihçesi 267
2) Mektep ile İlgili Vakıflar 267
L) Kuyulu Mektebi 267
M) Muhyiddin Efendi Mektebi 268
N) Mûsâ Paşa Mektebi 268
1) Mektebin Tarihçesi 268
2) Mektep ile İlgili Vakıflar 268
O) Şeyh Abdurrahim Efendi-Mısrî Mektebi 268
Ö) Ulu Cami (Dîvânî Mehmet Efendi) Mektebi 269
P) Turunçzâde Mustafa Mektebi 269
1) Mektebin Tarihçesi 269
2) Mektep ile İlgili Vakıflar 270
R) Zülâlî Mektebi 271
S) Şehirdeki Sıbyan Mekteplerinin Listesi 272
II. MEDRESELER 273
A) Arslanlar Medresesi 275
B) Avcızâde Medresesi 275
C) Beyşehirli Ali Efendi Medresesi 275
Ç) Câmi-i Kebîr (Ulu Cami )Medresesi 275
1) Medresenin Tarihçesi 275
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 276
D) Cenkçi (Çenkici) Medresesi 277
E) Dehşeti Medresesi 277
1) Medresenin Tarihçesi 277
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 278
F) Dinarlızâde (İmâdiyyü'l-İslâm) Medresesi 278
G) Fakih Paşa Medresesi 278
Ğ) Fazlullah Paşa Medresesi 278
1) Medresenin Tarihçesi 278
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 279
H) Feyziyye-Karakulak Ömer Efendi Medresesi 279
I) Hacı Âşık (Feyziyye-Dilaver Mehmet Paşa) Medresesi 279
İ) Hacı Hanife Hâtun (Keskinzâde) Medresesi 280
1) Medresenin Tarihçesi 280
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 281
J) Hacı İsmail (Otpazar) Medresesi 281
1) Medresenin Tarihçesi 281
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 281
K) Hamza Bey Medresesi 283
L) Hisarardı Alaaddin Medresesi 283
M) İmâdiye (Tuzcu Hacı Mustafa Ağa) Medresesi 284
1) Medresenin Tarihçesi 284
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 284
N) İrfâniye Medresesi 285
O) Kahil Mahallesi Hacı Ahmet Ağa Medresesi 285
1) Medresenin Tarihçesi 285
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 285
3) Medresenin Müderrisleri 286
Ö) Mollaoğlu Ahmet Ağa (Nakilci Bağı) Medresesi 287
P) Musa Amucaoğlu (Hocazâde) Medresesi 287
R) Nalbantzâde Müftü Hacı Abdullah (Dağ) Medresesi 288
1) Medresenin Tarihçesi 288
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 288
S) Recep Efendizâde Mehmet Efendi Medresesi 289
1) Medresenin Tarihçesi 289
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 289
Ş) Sert Mahmut Paşa (Çukur) Medresesi 296
1) Medresenin Tarihçesi 296
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 296
T) Yeni Medrese 297
1) Medresenin Tarihçesi 297
2) Medrese ile İlgili Vakıflar 297
U) Yoncaaltı (Tevfikiye) Medresesi 297
Ü) Ziyâiye (Açıkgözzâde) Medresesi 299
V) Zülâlî (Attar Hacı Mehmet Ağa) Medresesi 299
Y) Şehirdeki Medreselerin Listesi 300
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
AFYONKARAHİSAR TEKKE VE ZÂVİYELERİ
I. AHÎ RECEP ZÂVİYESİ 308
II. AHÎ SİNAN ZÂVİYESİ 308
III. AHÎ ULU BEY ZÂVİYESİ 309
IV. ARAP DEDE ZÂVİYESİ 309
V. CEMÂLEDDİN ZÂVİYESİ 309
VI. CENKÇİ (ÇENGİCİ) ZÂVİYESİ 310
VII. ÇAVUŞBAŞI ZÂVİYESİ 311
VIII. ÇERÇİ TURUD (TURGUD) ZÂVİYESİ 311
IX. EBU İSHAK SULTAN TEKKESİ 313
A) Tekkenin Tarihçesi 313
B) Tekke ile İlgili Vakıflar 313
1) Ebu İshak Vakfı 313
2) Avcızâde Şeyh Sadettin Vakfı 313
X. EBÜ'L-HASAN ZÂVİYESİ 314
XI. HACI ÂŞIK EFENDİ TEKKESİ 314
XII. HİNDÎLER TEKKESİ 314
XIII. HOCA BEY ZÂVİYESİ 315
XIV. İMÂD DEDE ZÂVİYESİ 315
XV. İRFÂNİYE TEKKESİ 316
A) Tekkenin Tarihçesi 316
B) Tekke ile İlgili Vakıflar 316
Kurtoğlu Hacı Ömer Ağa Vakfı 316
XVI. KÂDİRÎ TEKKESİ 316
XVII. KEMÂLEDDİN ZÂVİYESİ 316
XVIII. KESİKBAŞ SULTAN TEKKESİ 317
A) Tekkenin Tarihçesi 317
B) Tekke ile İlgili Vakıflar 317
1) Attar Hacı Mehmet Ağa Vakfı 317
2) Postnişin İsmail Hakkı Efendi Vakfı 317
XIX. KESKİN ZÂVİYESİ 318
XX. NAKŞİBENDÎ-İ HÂLİDÎ TEKKESİ 318
A) Tekkenin Tarihçesi 318
B) Tekke ile İlgili Vakıflar 318
Buharalı Hacı Adil Efendi Vakfı 318
XXI. RİFÂÎ DERGÂHI (TEKKESİ) 318
XXII. SA'DÎ DERGÂHI 319
A) Tekkenin Tarihçesi 319
B) Tekke ile İlgili Vakıflar 319
1) Para Vakfı 319
2) Avcızâde Abdullah Efendi Vakfı 319
XXIII. SÂKİN ZÂVİYESİ 319
XXIV. SEYYÂH (SİYÂHÎLER) TEKKESİ 320
XXV. SEYYİD EBÜ'L-VEFÂ ZÂVİYESİ 320
XXVI. ŞEYH ABDURRAHİM MISRÎ (KARAHİSARÎ) TEKKESİ 320
XXVII. ŞEYH ESAD EFENDİ TEKKESİ 320
XXVIII. ŞEYH İSMAİL ZÂVİYESİ 321
XXIX. USTA AYAS ZÂVİYESİ 321
XXX. YÂRENLER ZÂVİYESİ 322
XXXI. ŞEHİRDEKİ ZÂVİYELERİN LİSTESİ 323
BEŞİNCİ BÖLÜM
AFYONKARAHİSAR KÜTÜPHANELERİ
I. MEVLEVÎHÂNE KİTAPLIĞI 328
II. RECEP EFENDİZÂDE MEHMET EFENDİ KÜTÜPHANESİ 328
III. SAÇAKLIZÂDE ABDULLAH BEHÇET EFENDİ KÜTÜPHANESİ 328
A) Kütüphanenin Tarihçesi 328
B) Kütüphane ile İlgili Vakıflar 329
Saçaklızâde Abdullah Behçet Efendi Vakfı 329
IV. TOPÇUZÂDE MEHMET EFENDİ KÜTÜPHANESİ 329
ALTINCI BÖLÜM
AFYONKARAHİSAR VAKIF HAMAMLARI
I. CEMÂLEDDİN HAMAMI 333
II. DEBBÂĞLAR HAMAMI 334
III. ESKİ-YENİ HAMAM 334
IV. KÜÇÜK HAMAM 335
V. MUHARREM EFENDİ'NİN ÇİFTE HAMAMI (YENİ HAMAM) 335
VI. KADI HAMAMI 335
YEDİNCİ BÖLÜM
AFYONKARAHİSAR VAKIF ÇEŞMELERİ
I. ABDİ KADI ÇEŞMESİ 340
A) Çeşmenin Tarihçesi 340
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 340
1) İsmail Efendi Vakfı 340
2) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 341
3) Mûsâ Oğlu Nalband Hacı İbrahim Ağa Vakfı 341
4) Sele oğlu Süleyman Ağa'nın Vasiyeti Vakfı 341
5) Demirci Hacı Mehmet Ağa'nın Vasiyeti Vakfı 341
6) Çobanzâde Hacı İbrahim Efendi Vakfı 341
7) Emirzâde Hacı İbrahim Ağa Vakfı 341
8) Vakıflarla İlgili Muhtelif Gelirler 342
9) Vakfın Mütevellileri 342
II. ADEYZE CAMİİ (MOLLA BAHŞÎ MAHALLESİ) ÇEŞMESİ 342
III. AKÇEŞME 343
A) Çeşmenin Tarihçesi 343
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 343
Kara Çavuş Vakfı 343
IV. AKMESCİT ÇEŞMESİ 344
V. AKMESCİT MAHALLESİ ORTA ÇEŞMESİ 344
VI. ALİ AĞA ÇEŞMESİ 345
A) Çeşmenin Tarihçesi 345
B) Çeşme İle İlgili Vakıflar 346
VII. ARAPMESCİT MAHALLESİ ÇEŞMESİ 346
A) Çeşmenin Tarihçesi 346
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 346
1) Arap Dede Mahallesi Çeşmesi Vakfı 346
2) Mehmet Efendi Vakfı 346
3) Emine Hanım Vakfı 347
4) Fâtıma Hâtun Vakfı 347
5) Kasap oğlu Hacı Emin Ağa Vakfı 347
6) Çeşmenin Suyuna Yapılan Müdahale 347
VIII. ARDIÇ MAHALLESİ (KUYULU) CAMİİ ÇEŞMESİ 348
IX. BAŞÇEŞME (EFECİK MAHALLESİ) ÇEŞMESİ 348
A) Çeşmenin Tarihçesi 348
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 348
1) Efecik Mescidi Vakfı'ndan Hisse 348
2) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 348
3) Kavasoğlu Molla Ebu Bekir Vakfı 348
X. BOYACIOĞLU ÇEŞMELERİ 349
XI. BURMALI MAHALLESİ ÇEŞMESİ 350
A) Çeşmenin Tarihçesi 351
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 351
1) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 351
2) Nalband Hacı İsmail Ağa Vakfı 351
XII. CAMİ-İ KEBÎR ÇEŞMESİ 351
A) Çeşmenin Tarihçesi 351
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 351
XIII. CEVİZALTI (HALİME KADIN) ÇEŞMESİ 352
A) Çeşmenin Tarihçesi 352
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 352
Hacı Halil Kızı Şerife Vakfı 352
XIV. CIRCIR ÇEŞME 353
XV. ÇAVUŞBAŞI CAMİİ ÇEŞMESİ 353
A) Çeşmenin Tarihçesi 353
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 354
1) Hacı Hüseyin ve Eşi Cemile Hanım Vakfı 354
2) Muytap Ustazâde Fâtıma Hanım Vakfı 354
3) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 354
4) Çavuşbaşı Mahallesi Çeşmesi Vakfı 354
XVI. ÇUĞACI ÇEŞMESİ 355
A) Çeşmenin Tarihçesi 355
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 355
Çuğacı Çeşmesi Vakfı 355
XVII. DAMARDI ÇEŞMESİ 355
XVIII. DÜĞENDÂR VELİ SEBİLİ 355
A) Çeşmenin Tarihçesi 355
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 355
Düğendâr Veli Sebili Vakfı 355
XIX. FAKİH PAŞA MAHALLESİ ÇEŞMELERİ 356
A) Çeşmelerin Tarihçesi 356
B) Çeşmeler ile İlgili Vakıflar 356
1) Ayşe Hanım Vakfı 356
2) Âlime Kadın Vakfı 356
3) Ayşe Kadın Vakfı 356
XX. FELEZÂDE SEBİLHÂNESİ (OT PAZARI CAMİİ ÇEŞMESİ) 356
XXI. HACI ABDİ ÇELEBİ MESCİDİ ÇEŞMESİ 357
A) Çeşmenin Tarihçesi 357
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 357
1) Hacı Abdi Çelebi Mescidi Vakfı 357
2) Şaban Çelebi Vakfı 357
XXII. HACI EVTAL MAHALLESİ ÇEŞMESİ 358
A) Çeşmenin Tarihçesi 358
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 358
1) Süleyman Çelebi Vakfı 358
2) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 358
XXIII. HACI HÜSEYİN ÇEŞMESİ 358
XXIV. HACI NASUH (İSLİ) ÇEŞMESİ 359
XXV. HACI NUH MAHALLESİ ÇEŞMESİ 359
XXVI. HAVUÇÇU ÇEŞMESİ 359
XXVII. HİSARARDI MEDRESE ÇEŞMESİ 360
XXVIII. HÜDÂLI (HODALI) ÇEŞME 360
XXIX. İBİK (BEDRİK) ÇEŞMESİ 361
A) Çeşmenin Tarihçesi 361
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 361
1) Bedrik Mahallesi Camii ve Çeşmesi Vakfı 361
2) Fâtıma Hanım Vakfı 361
XXX. İBRAHİM SEBÎLİ 361
XXXI. İKİ LÜLELİ-SÜLEYMAN ŞAH ÇEŞMESİ 362
XXXII. KADINANA SUYU 363
A) Tarihçesi 363
B) Kadınana Suyu ile İlgili Vakıflar 366
1) Hark-ı Kebîr Vakfı 366
2) Hacı Mustafa Bey Vakfı 367
3) Nalband Hacı İbrahim Ağa Vakfı 367
4) Fâtıma Hâtun Vasiyeti Vakfı 367
5) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vasiyeti Vakfı 368
6) Keçeci Ebûbekir Ağa Vasiyeti 368
7) Zarîfe Hâtun Vasiyeti 368
8) Kadınana Suyu ile İlgili Diğer Muhtelif Gelirler 368
XXXIII. KÂHİL MAHALLESİ ÇEŞMESİ (KÜP ÇEŞME) 369
A) Çeşmenin Tarihçesi 369
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 370
1) Veli Efendi Vakfı 370
2) Şah Bola Hâtun Vakfı 370
3) Nerdübancızâde Emiş Hâtun Vakfı 370
4) Mehmet Ağa Vasiyeti 370
5) Hamza Beyzâde Hacı Ebu Bekir Efendi Vasiyeti 370
6) Küp Çeşme Vakfı'nın Mütevellileri 370
XXXIV. KÂHİL MAHALLESİ ÇEŞMESİ (YENİ ÇEŞME) 371
XXXV. KARAGÖZ HALİL AĞA ÇEŞMESİ 371
XXXVI. KARAMAN MAHALLESİ ÇEŞMESİ 371
XXXVII. KARAMANOĞLU MAHALLESİ MEVLÂNÂ MUSLİHÜDDİN ÇEŞMESİ 372
A) Çeşmenin Tarihçesi 372
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 372
Mûsâ Oğlu Nalband Hacı İbrahim Ağa Vakfı 372
XXXVIII. KARAKATİP ÇEŞMESİ 373
A) Çeşmenin Tarihçesi 373
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 373
Karakâtip Mahallesi Mescidi ve Çeşmesi Vakfı 373
XXXIX. KASIM PAŞA MAHALLESİ TANDIR? YERİ ÇEŞMESİ 373
XL. KAYADİBİ MAHALLESİ ÇEŞMESİ 374
XLI. KIRKLAR MAKAMI ÇEŞMESİ 374
XLII. KUBBELİ MAHALLESİ ÇEŞMESİ 374
XLIII. KÜÇÜK ÇEŞME 374
XLIV. KÜÇÜK OLUCAK ÇEŞMESİ 375
XLV. MARULCU ÇEŞMESİ 375
XLVI. MEDLİ MAHALLESİ ÇEŞMESİ 375
XLVII. MEMİ OĞLU HAMZA SEBİLİ 375
XLVIII. MUSTAFA BEY ÇEŞMELERİ 375
A) Çeşmenin Tarihçesi 375
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 376
1) Hacı Mustafa Bey Vakfı (Birinci) 376
2) Hacı Mustafa Bey Vakfı (İkinci) 377
3) Fâtıma Hâtun Vakfı 377
XLIX. OLUCAK ÇEŞMESİ 378
A) Çeşmenin Tarihçesi 378
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 378
1) Âlime Kadın Vakfı (Birinci) 378
2) Âlime Kadın Vakfı (İkinci) 379
L. SEVİNDİK ÇEŞMESİ 379
LI. SÜLÜM ÇEŞMELERİ 379
A) Çeşmelerin Tarihçesi 379
B) Çeşmeler ile İlgili Vakıflar 380
Demirci Hacı Mehmet Ağa'nın Vasiyeti Vakfı 380
LII. SÜT DEDE(SİYAHLAR) ÇEŞMESİ 380
LIII. ŞEYH ABDURRAHİM ÇEŞMESİ 381
A) Çeşmenin Tarihçesi 381
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 381
1) Para Vakfı 381
2) Seyyid Hacı Mehmet Ağa Vakfı 381
3) Nalband Hacı İbrahim Ağa Vakfı 381
LIV. ŞEYH ESAD EFENDİ TEKKESİ SUYU 382
LV. TÂC-AHMET MAHALLESİ ÇEŞMESİ 382
A) Çeşmenin Tarihçesi 382
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 382
LVI. TAŞHAN SU MUSLUĞU (ÇEŞME) VAKFI 382
LVII. TAŞPINAR ÇEŞMESİ 383
LVIII. YAZICAK (YAĞACAK) ÇEŞMESİ 384
A) Çeşmenin Tarihçesi 384
B) Çeşme ile İlgili Vakıflar 384
1) Yazıcak Çeşmesi Vakfı 384
2) Fatıma Hanım Vakfı 384
LIX. GÜNÜMÜZE ULAŞAMAYAN ÇEŞMELERİN LİSTESİ 384
LX. GÜNÜMÜZE ORİJİNAL OLARAK VEYA YENİLENEREK ULAŞAN ÇEŞMELERİN LİSTESİ 384
SONUÇ 387
|
